H νηστεία της παραμονής των Θεοφανείων – H νηστεία προ του μεγάλου αγιασμού

Σχετική εικόνα
Συνήθως λέγεται ότι η νηστεία της παραμονής των Θεοφανείων αφορά στην πόση του μεγάλου αγιασμού και επομένως ότι η προϋπόθεση για την κοινωνία από αυτόν αποτελεί η νηστεία μιας ημέρας.
Για το θέμα αυτό θα ήταν σκόπιμο να λεχθούν δυο λόγια, γιατί είναι από τα πιο συζητούμενα θέματα από αυτά που σχετίζονται με τον αγιασμό των Θεοφανείων και για τα οποία ζητούν οι πιστοί τη συμβουλή των ιερέων.
Ότι ο μέγας αγιασμός «τα δευτερεία επέχει των θείων μυστηρίων» (Ευχολόγιον, κώδ. Βατοπεδίου 134 [745] του έτους 1538), είναι δηλαδή το δεύτερο μετά τη θεία κοινωνία ιερώτατον «μυστηριακόν είδος» (κατά τη σχολαστική ορολογία), κανείς δεν αμφιβάλλει. Είναι το «ύδωρ της αναγεννήσεως» του αγίου βαπτίσματος, που διά της επικλήσεως και επιφοιτήσεως του αγίου Πνεύματος «αναστοιχειούται» (ή «μεταστοιχειούται»), κατά τον άγιο Κύριλλο Αλεξανδρείας (Εις Ιωάννην Β΄ 1), και γίνεται «αφθαρσίας πηγή, αγιασμού δώρον, αμαρτημάτων λυτήριον, νοσημάτων αλεξιτήριον» για τους πιστούς που μεταλαμβάνουν ή χρίονται από αυτό, πάροχο αγιασμού και ευλογίας σ’ ολόκληρη την κτίση.
Ότι το ύδωρ του μεγάλου αγιασμού είναι το ίδιο με το ύδωρ του αγίου βαπτίσματος είναι καταφανές και από την ταυτότητα των καθαγιαστικών ευχών, και από την παλαιά, και τη σύγχρονη ακόμα, πράξη της Εκκλησίας, που βάπτιζε και βαπτίζει σ’ αυτό τους κατηχουμένους, και από όσα γράφει ο άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης, που θεωρεί μάλιστα αντιστρόφως το ύδωρ του βαπτίσματος «κατ΄ ουδέν ελαττούμενον του των αγίων Θεοφανείων» (Διάλογος, κεφ. 70). Ως τέτοιο δίδεται αντί της θείας κοινωνίας στους πιστούς, που για κάποιο λόγο κωλύονται να προσέλθουν σ’ αυτήν.
Αυτό ακριβώς προκάλεσε δύο ευλαβείς παρεξηγήσεις: ότι δηλαδή υποκαθιστά τη θεία μετάληψη, ως κατά κάποιο τρόπο ίσο με αυτήν, και ότι κατ’ αναλογίαν προηγείται της πόσεώς του νηστεία. Το πρώτο δεν θα έπρεπε καν να συζητείται, γιατί είναι σαφές ότι ο μέγας αγιασμός είναι μεν για τους λόγους που είπαμε το ιερότερο μετά τη θεία κοινωνία είδος, αλλά επ’ ουδενί είναι κοινωνία του σώματος και του αίματος του Κυρίου, ούτε ποτέ την αντικαθιστά. Παρά ταύτα υπάρχει η λαϊκή αντίληψη ότι τα Θεοφάνεια δεν κοινωνούμε, γιατί θα πάρουμε αγιασμό και «είναι το ίδιο».
Όσο δε για τη νηστεία προ του μεγάλου αγιασμού, και αυτή μάλλον καλλιεργήθηκε κατ’ αναλογίαν προς το νεώτερο έθος της νηστείας προ της θείας κοινωνίας, που δεν ...

ΤΟ ΔΡΑΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Αποτέλεσμα εικόνας για ΠΑΠΠΟΥς

Τὸ χιόνι στοιβαζόταν πυκνὸ ὅλο τὸ ἀπόγευμα ντύνοντας τὴν ὀρεινὴ πολίχνη,
ποὺ εἶχε κουρνιάσει στὴν ἀπάνεμη πλαγιὰ τοῦ βουνοῦ, στὰ λευκά. Μὰ ὡστόσο ὁ
παγωμένος ἀέρας σήμερα, παραμονὴ Χριστούγεννα, δὲν τῆς χαριζόταν καθόλου.
Σάρωνε τὶς πλαγιές, στριμωχνόταν βουίζοντας στὰ σοκάκια, ξεχυνόταν γοργὰ
στὴν ἁπλωμένη κοιλάδα, πιστὸς στὸ ραντεβού του μὲ τὶς ἄπειρες λευκὲς
νυφοῦλες πού, παιχνιδιάρες, ἄπιστες, ψυχρές, στριφογύριζαν ἀδιάκοπα,
λοξοδρομώντας ἀπρόβλεπτα σὲ κάθε του ἐρωτικὸ ἄγγιγμα.
Τὰ Χριστούγεννα ἔρχονταν τυλιγμένα στὴν ὀμορφιά.
Κοντοστάθηκε μπρὸς στὴν κλειστὴ πόρτα. Τίναξε τὸ χιόνι ἀπὸ πάνω του,
ξερόβηξε καὶ μπῆκε. Μὲ τὸ ἄνοιγμα τῆς πόρτας τὸ χιόνι, σπρωγμένο ἀπ’ τὸν
ἄνεμο, χύθηκε μέσα κι ἀνακάτεψε τὴν πνιγηρὴ ἀτμόσφαιρα τοῦ καπηλειοῦ
κάνοντας ὅλους νὰ γυρίσουν τὰ κεφάλια τους.
Μὰ αὐτός, χωρὶς νὰ καλησπερίσει, χωρὶς νὰ κοιτάξει κανένα, προχώρησε στὴ
γωνιά του καὶ σωριάστηκε βαρὺς στὴν ἄδεια καρέκλα, γυρνώντας σχεδὸν τὴν
πλάτη του σὲ ὅλους.
Ὅμως δὲν φάνηκε νὰ πειράχτηκε ἢ νὰ παραξενεύτηκε κανένας. Τὸ γκαρσόνι
μάλιστα, μὲ τὸ ποὺ τὸν εἶδε, ἔτρεξε ἀμέσως μὲ τὸ καραφάκι καὶ τὸ ποτήρι
στὸ χέρι στὸ τραπέζι του.
Ὅλοι τὸν ἤξεραν στὴ μικρή τους πόλη.
Τὸ πικρό του δρᾶμα τὸ μοιράζονταν ὅλοι σιωπηλά. Ἡ θλιβερὴ ζωὴ τοῦ μπάρμπα
– Κοσμᾶ ἦταν μέρος τῆς καθημερινῆς τους ἔγνοιας. Ἤξεραν ὅλοι τὸ μοναχικὸ
γεράκο ποὺ τὸν ἐγκατέλειψε ὁ γιός του. Τὸν ἤξεραν καὶ τὸν συμπαθοῦσαν.
Ὁ προκομμένος του ἦταν φευγάτος ἀπὸ χρόνια. Εἶχε δηλώσει ὅτι δὲν θέλει
καμμιὰ ἐπικοινωνία. Ἤθελε νὰ ‘ναι ἐλεύθερος. Χωρὶς δεσμεύσεις. Ὁ γέρος
πικράθηκε βαθιά. Τοῦ μήνυσε πὼς τὸ σπίτι του θὰ ‘ταν πάντα ἀνοιχτό. Νὰ τὸν
περιμένει. Κι ἀπὸ τότε ἡ ζωὴ του ἔγινε ὅλη ἕνα δάκρυ, ποὺ ἀπ’ τὰ μάτια του
ἔσταζε ἀδιάκοπα στὴν καρδιά.
Δὲν ἔλεγε σὲ κανέναν τὸν πόνο του. Μὰ ὅλοι τὸν γνώριζαν. Κάθε μέρα
κατέβαινε στὸ σταθμό. Τὴν ὥρα τῆς ἄφιξης αὐτὸς ἦταν πάντα ἐκεῖ. Τὸ
σφύριγμα τοῦ τραίνου ἀνατάραζε μέσα του τρελλὰ τὴν ἐλπίδα. Κάθε μέρα τὰ
τραῖνα ἔρχονταν καὶ ἔφευγαν σφυρίζοντας δυνατὰ στὸν ἀέρα. Κι αὐτὸς
περίμενε …;, περίμενε …;

Καὶ πιὸ πολὺ τὶς μέρες τὶς καλὲς ποὺ ὅλοι χαίρονται, σὰν σήμερα. Τότε
δυνάμωνε ἡ ἀπαντοχή του, δυνάμωνε ἡ ἐλπίδα του, δυνάμωνε ὁ πόνος. Κι ἀπόψε
ὅλοι ἤξεραν πὼς ἀπὸ ‘κεῖ ἐρχόταν πάλι. Διπλὰ πικραμένος, διπλὰ
ἀπελπισμένος. Γιὰ μιὰ φορὰ ἀκόμα θὰ κάμει μόνος του Χριστούγεννα.
Βυθισμένος στὶς μαῦρες του ἀναμνήσεις ἄδειαζε σταγόνα – σταγόνα τὸ ποτήρι
του, πασχίζοντας μάταια νὰ ρίξει φάρμακο στὸ φαρμάκι τῆς καρδιᾶς του.
Ἡ νύχτα προχώρησε. Τὸ καπηλειὸ ἄδειαζε, μιὰ καὶ ὅλοι βιαζόντουσαν νὰ
γυρίσουν στὰ σπίτια τους γιὰ τὴ μεγάλη γιορτή. Ἔφυγε τελευταῖος. Μὰ ἀντὶ
νὰ ἀνηφορίσει γιὰ τὸ σπίτι του, τὰ βήματά του κατηφόρισαν ἀνεξήγητα ὥς τὸ
σταθμό. Γιατί πήγαινε ἐκεῖ; Οὔτε ποὺ καταλάβαινε.
Οἱ ἀποβάθρες ἔρημες. Κανένα ζωντανὸ πλάσμα δὲν κουνιόταν ἐδῶ. Τὸ τελευταῖο
τραῖνο εἶχε σφυρίξει ἐδῶ καὶ ὧρες. Κάθισε σ’ ἕνα παγκάκι. Τὸ ὑπόστεγο τὸν
προστάτευε ἀπ’ τὸ χιόνι, μὰ ὄχι κι ἀπ’ τὸν ἄνεμο καὶ τὸ κρύο.
Τυλίχτηκε στὸ χοντρό του παλτό. Ὁ βαθὺς πόνος τοῦ ἔσχιζε τὴν καρδιά. Τὸ
μυαλὸ του θόλωνε. Δὲ νοιαζόταν πιὰ γιὰ τίποτε. Ἡ ὥρα περνοῦσε, μὰ ὁ χρόνος
ἔπαψε νὰ ὑπάρχει γι’ αὐτόν.
Ὥσπου ἀκούστηκαν κάποια βήματα δίπλα του. Ὁ παπὰς κατέβαινε γιὰ τὴ
νυχτερινὴ γιορτινὴ Λειτουργία. Τὸν εἶδε καὶ ἀπορημένος πλησίασε.
– Μπάρμπα – Κοσμᾶ, τέτοια ὥρα τί κάνεις ἐδῶ;
Δὲν ἀποκρίθηκε. Δὲν εἶχε ὄρεξη γιὰ κουβέντες. Ἡ μορφὴ του σκοτεινίαζε ἀπ’
τὴ μελαγχολία.
– Ἔλα στὴ Λειτουργία ἀπόψε, συνέχισε ὁ παπάς. Ἔτσι, νὰ γλυκαθεῖ λιγάκι ἡ
ψυχή σου, μέρα ποὺ εἶναι.
– Τράβα τὸ δρόμο σου, παπά. Ἄσε με στὸ χάλι μου, εἶπε ἀνόρεχτα.
Ὁ παπὰς ἐπέμεινε. Μὰ ὁ γέρος ἔχασε τὴν ὑπομονή του.
– Φύγε, παπά. Τὰ ‘παμε καὶ τὰ ξανάπαμε αὐτά.
Ὁ Θεός σου δὲν ὑπάρχει γιὰ μένα. Μὴ μὲ κεντρίζεις περισσότερο, μέρα ποὺ
εἶναι. Τράβα στὴ δουλειά σου, τὸ καλὸ πού σου θέλω.
– Καλὰ λοιπόν, φεύγω. Μὰ ἡ πόρτα θὰ ‘ναι ἀνοιχτή, ὅποτε κι ἂν θελήσεις.

Ὁ παπὰς ἔφυγε καὶ ὁ γέρος ἔγειρε ἀποκαμωμένος στὸ παγκάκι. Ἔκλεισε τὰ
μάτια του, μὰ ποῦ ὕπνος μ’ αὐτὴ τὴν παγωνιὰ ποὺ ἔφτανε ὡς τὰ κόκκαλα. Ὁ
ἀβάσταχτος πόνος διαπερνοῦσε τὰ σώψυχά του σωρεύοντας κρυάδα στὴν καρδιά
του.
Ὁλόμαυρη ἡ παγωμένη νύχτα γύρω του. Θανατερὸ τὸ κρύο σκοτάδι μέσα του. Ὁ
κόσμος ὅλος, ἔξω καὶ μέσα του, ἕνας τάφος. Ἔρημος, κρύος, σκοτεινός.
Ἔνοιωσε τὴν ἀπόλυτη μοναξιά. Βίωσε τὴν πλέρια δυστυχία. Βούλιαξε στὴν
ἔσχατη ἀπόγνωση. Τί περισσότερο θὰ μποροῦσε νὰ ’ναι ἡ κόλαση;
– Γιέ μου! βόγκηξε δυνατὰ καὶ σωριάστηκε σὰν τὸ κουβάρι.
Ὁ ἄνεμος μούγκρισε δυνατὰ καὶ ξανάφερε στ’ αὐτιὰ του ὁλόιδια τὴ φωνή του.
– Γιέ μου!
Τὴν πῆγε μακριὰ καὶ τὴν ξανάφερε. Καὶ βάλθηκε νὰ κάνει τὸ ἴδιο ξανὰ καὶ
ξανά, λὲς καὶ τὸν εὐχαριστοῦσε νὰ μαστιγώνει ἀλύπητα τ’ αὐτιὰ καὶ τὴν
καρδιὰ τοῦ γέρου.
Μὰ ὄχι! Κάποιος φαίνεται νὰ τοῦ μιλάει πραγματικά. Ἀκούει ξεκάθαρα μέσ’
τοῦ ἀνέμου τὴ βοὴ ὄχι τὴ δική του, μὰ κάποια ἄλλη, παράξενη φωνή.
– Γιέ μου!
– Ποιὸς εἶναι; ἀναρωτήθηκε. Μήπως ὀνειρευόταν;
Ποιὸς θὰ μποροῦσε νὰ τὸν φωνάζει γιό του; Ἔστρεψε τὰ κουρασμένα του
βλέφαρα δῶθε – κεῖθε. Μεσ’ στὴ θολούρα τοῦ μυαλοῦ του καὶ τῆς νύχτας
ἀγνάντεψε μιὰ ἀνάερη μορφή, ποὺ ἔσβηνε καὶ φαινόταν σὰν τὶς νιφάδες τοῦ
χιονιοῦ, ποὺ χόρευαν στὸν ἀέρα.
Ἡ ἀπόκοσμη φωνὴ δὲν ...

Στρωτές Μετάνοιες – Βοηθούν όχι μόνο στην υγεία της ψυχής, αλλά και στην υγεία του σώματος


Αποτέλεσμα εικόνας για πως κανουμε μετανοιες
– Γέροντα πονάει το σώμα σας;
– Όχι, γιατί κάνω …πνευματική γυμναστική.
– Δηλαδή, Γέροντα;
– Μετάνοιες ευλογημένη! Βλέπεις οι κοσμικοί έχουν τη σουηδική γυμναστική και οι μοναχοί τις μετάνοιες. Οι κοσμικοί με τη γυμναστική κάνουν σώμα υγιεινό και οι μοναχοί με τις μετάνοιες κάνουν ψυχή και σώμα υγιέστατα. Οι καημένοι οι κοσμικοί δεν ξέρουν πόσο βοηθούν οι μετάνοιες, όχι μόνο στην υγεία της ψυχής, αλλά και στην υγεία του σώματος. Κάνουν καλό στα αρθριτικά, διώχνουν τη μαλθακότητα, διώχνουν και τις αφύσικες κοιλιές, σκορπούν γαλήνη και δίνουν μια λεβεντιά. Παράλληλα όμως δίνουν στον άνθρωπο τη δυνατότητα να ανέβει τα πνευματικά υψώματα των αρετών, όπως θα ανεβαίνει και τα υψώματα των βουνών με πολλή άνεση, χωρίς να λαχανιάζει.
Οι μετάνοιες είναι απαραίτητες και για το νέο και για τον ηλικιωμένο και γι’ αυτόν που έχει σαρκικό πόλεμο και για τον απαλλαγμένο από τέτοιον πόλεμο.
Όποιος έχει δυνατή κράση, πρέπει να κάνει περισσότερες μετάνοιες από ένα φιλάσθενο, όπως και μια δυνατή μηχανή δουλεύει περισσότερο. Ιδιαίτερα τους νέους οι μετάνοιες τους βοηθούν να υποτάξουν τη σάρκα. Γι’ αυτό πάντοτε στους νέους λέω: «Να κάνετε όσο περισσότερες μετάνοιες μπορείτε και για τον εαυτό σας και γι’ αυτούς που είναι άρρωστοι, ή ηλικιωμένοι και δε μπορούν να κάνουν μετάνοιες.»
Οι μετάνοιες είναι προσευχή, αλλά συγχρόνως είναι και άσκηση και βοηθούν περισσότερο από όλες τις άλλες πνευματικές ασκήσεις. Εκτός από το ξεκίνημα της πνευματικής μας μηχανής για την προσευχή φέρνουν και πολλά άλλα καλά. Το πρώτο από όλα είναι ότι προσκυνούμε ταπεινά το Θεό και Του ζητούμε το έλεός Του. Το δεύτερο καλό είναι ότι με τις μετάνοιες ταπεινώνεται η άγρια σάρκα και έρχεται η ηρεμία και η απάθεια της σαρκός. Και το τρίτο, μας δίνουν και την υγεία τη σωματική και έρχεται διπλή υγεία στον άνθρωπο.
* * *
Με τις μετάνοιες ζητούμε από το Θεό συγχώρηση και εκδηλώνουμε την ευγνωμοσύνη μας
– Γέροντα, επειδή δυσκολεύομαι να κάνω μετάνοιες δε μου αρέσουν.
– Όταν κάνεις μετάνοιες να σκέφτεσαι ότι είσαι μπροστά στο Θεό και Τον προσκυνάς κι έτσι θα αγαπήσεις τις μετάνοιες. Οι μετάνοιες για τον εαυτό μας, ή για τους συνανθρώπους μας είναι το κυριότερο εργόχειρο από όλα και με ατέλειωτη δουλειά, αρκεί κανείς να έχει φιλότιμο να εργασθεί στη μετάνοια.
* * *
– Γέροντα, βλέπω ότι καθώς τα χρόνια περνούν το κουράγιο λιγοστεύει και δε μπορώ να κάνω πολλές μετάνοιες.
– Είναι φυσικό, όσο περνάει η ηλικία οι σωματικές δυνάμεις να ελαττώνονται σιγά – σιγά. Συνέχισε φιλότιμα τον αγώνα σου και όταν δε μπορείς να κάνεις πολλές μετάνοιες, να τις αντικαταστήσεις με μικρές, ή με την ευχή. Μπορείς όμως και τις μεγάλες μετάνοιες να μην τις κάνεις όλες μαζί. Κάνε στην αρχή ένα κατοστάρι κομποσκοίνι και ύστερα κάνε πέντε μετάνοιες. Μετά από δέκα κομποσκοίνια θα έχεις κάνει πενήντα μετάνοιες.
* * *
– Γέροντα, αυτές τις μέρες πονούν πολύ τα πόδια και η μέση μου.
– Αν κάνεις λίγες μετάνοιες θα σε βοηθήσουν.
– Κι όταν πονάω, Γέροντα;
– Μόνη σου θα βρεις τι σε βοηθάει δοκιμάζοντας λίγο – λίγο. Εγώ, όταν έχω δυσκολία με τη μέση, δεν ορίζω στον εαυτό μου πόσες μετάνοιες θα κάνω, αλλά κάνω, μέχρι να ανάψει… κόκκινο φως. Τότε σταματώ και σε λίγο συνεχίζω, μέχρι να ξανανάψει κόκκινο φως. Θυμάμαι ο Παπα-Τύχων, όταν είχε γεράσει και δε ...

ΘΑΥΜΑΣΤΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΕΦΡΑΙΜ ΓΙΑ 3ο Π. Π. - ΜΕΓΑΛΗ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΣΥΝΟΔΟ!


Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη διαβάζει η Σοφία Χατζή Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη


Μεγαλούργησε, πῆρε Νόμπελ, ἀλλά ὄχι πτυχίο


Αποτέλεσμα εικόνας για Στάινμπεκ κέρδισε τό Νόμπελ Λογοτεχνίας
Ἐκείνη τήν ἡμέρα, ὁ καθηγητής μας στά Νέα Ἑλληνικά Νῖκος Εὐθυμίου…
… ἕνας ἄνθρωπος μέ βαθειά μόρφωση, ἔντονα συναισθήματα καί καθαρός πατριώτης, μᾶς ρώτησε: «Ποιός ἀπό ἐσᾶς ἔχει διαβάσει Τζών Στάινμπεκ;»… Σήκωσα ἀμέσως τό χέρι. Μαζί μου τό σήκωσαν ὁ Φώτης Ἰωαννᾶτος, ὁ Γιῶργος Ἀγγελίδης καί ὁ Ἄγγελος Ροδίτης. Οἱ τρεῖς τους εἶχαν διαβάσει «Τά σταφύλια τῆς ὀργῆς». Ἡ ἀφεντιά μου εἶχα διαβάσει καί τό «Ἄνθρωποι καί ποντίκια»! Ὁ καθηγητής, μέ φωνή σοβαρή καί ἀργή, μᾶς εἶπε: «Σᾶς ρώτησα, ἐπειδή χθές πέθανε ὁ Τζών Στάινμπεκ!» Ἦταν 21 Δεκεμβρίου 1968 κι ἐκεῖ, σέ μιά αἴθουσα πού φιλοξενοῦσε τήν Ἕκτη τάξη τοῦ Γυμνασίου, ἀπέναντι ἀπό τό ἀρχαῖο θέατρο καί τό Μουσεῖο τοῦ Πειραιῶς, ὁ Νῖκος Εὐθυμίου καί οἱ μαθητές του ἔκαναν ἕνα φιλολογικό μνημόσυνο στόν συγγραφέα-δημοσιογράφο, πού γιά ἐμᾶς, τή νεολαία τοῦ ’60-70, ὑπῆρξε μία ἀπό τίς πιό ἰσχυρές δόσεις ρεαλισμοῦ πού μᾶς χορήγησε ἡ κοσμογονική ἐποχή μας… Ἔχω ἀκόμη τά βιβλία τοῦ Στάινμπεκ, μέ τά κλασικά τους ἐξώφυλλα, μέ σκιτσαρισμένες παραστάσεις.
Μέ εἶχε συνεπάρει ἡ δύναμη τοῦ λόγου, ἡ σκληρότητα τῆς ἀφηγήσεως, οἱ εἰκόνες, τόσο ἀντίθετες μέ τήν «παραμυθένια» εἰκόνα πού προσπαθοῦσε νά μᾶς «πουλήσει» ἡ συντηρητικότητα –μέχρι τά ἄκρα– ἐκείνης τῆς ἐποχῆς.
Ὁ Λένι, ὁ Τζώρτζ, ὁ Κέρλι, οἱ ἥρωες τοῦ «Ἄνθρωποι καί ποντίκια». Ὁ τεράστιος καί ἀλαφροΐσκιωτος Λένι καί ὁ μικρόσωμος ἀλλά «σπίρτο» Τζώρτζ, σέ μιά περιπλάνηση, σέ ἕνα ἔντυπο «ρόυντ-μούβι» μέ τά ὅλα του. Μία ταινία «στό πιάτο», ὅπως καί ἔγινε ἀργότερα. Μά καί τό ξερρίζωμα καί ἡ περιπλάνηση τῆς οἰκογένειας Τζόουντ στά «Σταφύλια τῆς ὀργῆς» εἶναι ἕνας ἀποκαλυπτικός καί «φάλτσος» ὕμνος στήν ἐσωτερική ἀμερικάνικη μετανάστευση. Βρῆκα τό βιβλίο στά 14 καί τό ξεκοκκάλισα, ἀκούγοντας στό ἠλεκτρόφωνο τόν Μπίλι Χάλεϊ!
Σάν σήμερα, λοιπόν, τίς 20 Δεκεμβρίου τοῦ 1968 πέθανε ὁ Τζών Στάινμπεκ. Καί τόν θυμήθηκα, καθώς –ὅπως κάθε χρόνο τέτοιες μέρες– «ξεσκονίζω» τήν βιβλιοθήκη μου καί...

ΜΑΧΗ ΚΟΝΙΤΣΑΣ 1947: Η μεγάλη στροφή στην πορεία του Εμφυλίου Πολέμου


Η μάχη της Κόνιτσας δεν ήταν ένα απλό συμβάν της τρίχρονης πολεμικής αναμέτρησης, που είναι πλέον γνωστή ως Ελληνικός Εμφύλιος. Αποτέλεσε σύγκρουση καταλυτικής σημασίας, σε πολιτικό κυρίως επίπεδο. Η ηρωική αντίσταση της μικρής και απομονωμένης φρουράς για περισσότερο από μία εβδομάδα οδήγησε σε ναυάγιο τα μεγαλεπήβολα όσο και ουτοπικά σχέδια του Ζαχαριάδη, ο οποίος είχε μόλις συγκροτήσει την «προσωρινή δημοκρατική κυβέρνηση» και αναζητούσε εναγωνίως την έδρα της, αλλά και μέσω αυτής την αναγνώριση από τα «αδελφά» καθεστώτα.
Η Κόνιτσα όμως αποτέλεσε την αρχή του τέλους του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ). Τα «λαοκρατικά» καθεστώτα, με πρώτη τη σταλινική Σοβιετική Ένωση, αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν την προσωρινή κυβέρνηση του Ζαχαριάδη -πολιτική που ακολούθησαν μέχρι τέλους- αφήνοντάς τον έκθετο και απέναντι στους συντρόφους του, αλλά και σε ολόκληρο τον ελληνικό λαό, που στη συντριπτική του πλειοψηφία δεν συμμεριζόταν το «λαοκρατικό» του όραμα.
Το 1947 ήταν ένα από κρίσιμα έτη του Εμφυλίου. Ήταν έτος αποτυχιών για τον Ελληνικό Στρατό, τόσο λόγω απειρίας της ηγεσίας του -τουλάχιστον όσον αφορά τη μορφή του αγώνα που έπρεπε να δώσει- όσο και λόγω σοβαρών ελλείψεων σε πολεμικό υλικό. Οι αντάρτικες ομάδες του Μάρκου είχαν ισχυροποιηθεί αρκετά, ώστε να αρχίσουν να μετατρέπονται σε πραγματικό στρατό. Σημαντικός πολλαπλασιαστής ισχύος του ΔΣΕ ήταν η εξασφάλιση βάσεων επιχειρήσεων στην Πίνδο.
Με τον τρόπο αυτό ήταν εξασφαλισμένες οι γραμμές συγκοινωνιών με την Αλβανία του δολοφόνου των Ελλήνων Χότζα (βάση Ρούμπικ), τη Γιουγκοσλαβία του διεκδικητή της Μακεδονίας Τίτο (βάση Μπούλκες) και την αδύναμη ακόμη Βουλγαρία (βάση Μπεκοβίτσα). Ακόμη και αν πιέζονταν, άλλωστε, οι δυνάμεις του ΔΣΕ, μπορούσαν πάντοτε να καταφύγουν στα εδάφη των κρατών αυτών και να αναδιοργανωθούν εκεί που ο Ελληνικός Στρατός δεν μπορούσε να τους ακολουθήσει.
Οι χώρες αυτές αποτέλεσαν και τον κύριο προμηθευτή πολεμικού υλικού για τον ΔΣΕ, η δράση του οποίου -αν και δεν είχε ακόμη λάβει αυτό το όνομα ακόμη- επεκτάθηκε σε ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο εντός του 1947. Ο Ελληνικός Στρατός εξαπέλυσε τότε την επιχείρηση «Τέρμινους», που όμως δεν είχε τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Το 1947 η δύναμη του ΔΣΕ σε όλη την Ελλάδα υπολογιζόταν σε 20.000 μαχητές.
Η ηγεσία του ΔΣΕ και του τότε ΚΚΕ μετά την αποτυχία της επιχείρησης «Τέρμινους» υπεραισιοδοξούσε. Υπολόγιζε ότι εντός του 1947 ο πόλεμος θα μπορούσε να λήξει με την επικράτησή της, λόγω της συνεχούς φθοράς του αντιπάλου και πάνω από όλα, λόγω της αδυναμίας του να προκαλέσει σοβαρά πλήγματα στον ΔΣΕ.
Παράλληλα, σε πολιτικό επίπεδο, τον Δεκέμβριο του 1947 ανακοινώθηκε από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς Βελιγραδίου και Τιράνων η ίδρυση της «προσωρινής δημοκρατικής κυβέρνησης» με «πρωθυπουργό» τον Μάρκο Βαφειάδη. Η ιδέα για τη συγκρότηση της «προσωρινής δημοκρατικής κυβέρνησης» ήταν γέννημα του Τίτο, που «ρίχτηκε» στο τραπέζι πριν από την περιβόητη συνάντηση του Μπλεντ (2 Αυγούστου 1948), όπου Τίτο και Δημητρόφ μοίρασαν ουσιαστικά τη Μακεδονία. Η ιδέα υιοθετήθηκε από τον Ζαχαριάδη, ο οποίος πίστευε ότι θα κέρδιζε την άμεση αναγνώριση των «σοσιαλιστικών» κρατών.
Στις 23 Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε πρώτα από το ραδιοφωνικό σταθμό του Βελιγραδίου η συγκρότηση της «προσωρινής δημοκρατικής κυβέρνησης» και την επομένη, ημέρα έναρξης της μάχης της Κόνιτσας, ο Βαφειάδης απηύθυνε διάγγελμα στον ελληνικό λαό. Η Ελλάδα βρέθηκε τότε κυριολεκτικά με την πλάτη στον τοίχο.
Οι δυνάμεις του ΔΣΕ κσι το σχέδιο ενεργείας τους
Οι δυνάμεις του ΔΣΕ εντός του 1947 είχαν αρχίσει να οργανώνονται σε τακτική βάση. Συγκροτήθηκαν τάγματα, ταξιαρχίες και αργότερα μεραρχίες. Βασικός σχηματισμός ελιγμού ήταν η ταξιαρχία. Για την επιχείρηση κατά της Κόνιτσας ο Μάρκος διέθεσε δύο ισχυρές ταξιαρχίες του, την 32η ταξιαρχία του Σοφιανού και την 16η ταξιαρχία του Παλαιολόγου, ενισχυμένες με δύο ορειβατικές πυροβολαρχίες.
Ένα ενισχυμένο με τμήμα σαμποτέρ τάγμα διατέθηκε για την κάλυψη της κύριας επιχείρησης από την κατεύθυνση Καλπάκι – Γκραμπάλα. Επίσης, οι Ταξιαρχίες των Αγράφων, του Λευτέρη, του Υψηλάντη και του Χειμάρρου ανέλαβαν την απομόνωση του πεδίου της μάχης από τα νότια και νοτιοδυτικά, από το Πωγώνι, τη Μουργκάνα, τη Μεγάλη Ράχη.
Η Ταξιαρχία Σοφιανού άρχισε τη μάχη με 4 τάγματα, για να ενισχυθεί με ένα ακόμη στις 26 Δεκεμβρίου και με ακόμη ένα στις 27. Επίσης, σε αυτήν διατέθηκαν οι δύο ορειβατικές πυροβολαρχίες των 75 χιλ. Άλλα 10 τάγματα διατέθηκαν σε αποστολές κάλυψης. Συνολικά, λοιπόν, ο ΔΣΕ στη μάχη της Κόνιτσας έριξε περί τους 6.000 μαχητές, με καλό και πλούσιο οπλισμό.
Το σχέδιο δράσης του Μάρκου προέβλεπε την κατάληψη σε πρώτη φάση της γέφυρας Μπουραζάνι από την Ταξιαρχία Παλαιολόγου, προς απομόνωση της πόλης και κατόπιν την προώθησή της προς τα νοτιοδυτικά, με στόχο την κατάληψη της γραμμής των υψωμάτων Βίγλα – Πελεκάνα – Βασιλικά, με στόχο την αντιμετώπιση κάθε πιθανής κίνησης ενίσχυσης της πολιορκημένης φρουράς της Κόνιτσας.
Η Ταξιαρχία του Σοφιανού θα επετίθετο κατά της πόλης από τα βορειοδυτικά με στόχο την κατάληψή της. Οι λοιπές μονάδες θα ενίσχυαν τις δυνάμεις αποκοπής επί του δημοσίου δρόμου Καλπάκι – Βίγλα – γέφυρα Μπουραζάνι – Κόνιτσα και θα κάλυπταν το μέτωπο επί του Βοϊδομάτη ποταμού με σημείο στηρίγματος την ηρωική Γκραμπάλα -εκεί που ο Κατσιμήτρος τσάκισε του Ιταλούς το 1940.
Έχοντας ολοκληρώσει τις προετοιμασίες, η ηγεσία του ΔΣΕ αποφάσισε να εκτελεστεί αιφνιδιαστική επίθεση κατά της Κόνιτσας αφού πρώτα η πόλη θα είχε απομονωθεί με την κατάληψη επίκαιρων θέσεων στη γύρω περιοχή.
Το επιλεγέν σχέδιο βασιζόταν για την επιτυχία του στον άριστο συντονισμό μεταξύ των μονάδων που θα συμμετείχαν, συντονισμός που προϋπέθετε ένα υποφερτό τουλάχιστον δίκτυο διαβιβάσεων, το οποίο υπήρχε, τη συνεχή επίβλεψη της επιχείρησης από τη διοίκηση, ώστε να μπορεί αυτή να επεμβαίνει αποφασιστικά στον αγώνα και να επιβάλει το κύρος της και πάνω από όλα μία σχετική τουλάχιστον ικανότητα διοίκησης από τους κατά τόπους διοικητές – εκτελεστές.
Στα δύο τελευταία σημεία ο ΔΣΕ έπασχε δραματικά. Η ανώτατη διοίκηση φάνηκε από τις ενέργειές της κατά τη διάρκεια της μάχης ότι δεν ήταν ικανή να επιβάλει τις θελήσεις της, όντας άλλωστε πολύ μακρά του πεδίου της μάχης, ενώ όσον αφορά την ποιότητα των διοικήσεων, παρά τα βαρύγδουπα ψευδώνυμα των διοικητών, υπήρχαν σοβαρά προβλήματα.
Οι δυνάμεις του Ελληνικού Στρατού
Για τον Ε.Σ. η μάχη της Κόνιτσας εξελίχθηκε σε σκληρή δοκιμασία. Στην ίδια την πανέμορφη ηπειρωτική κωμόπολη η φρουρά ήταν περιορισμένη. Τη φρουρά της Κόνιτσας αποτελούσε η 75η Ταξιαρχία υπό τον συνταγματάρχη Κωνσταντίνο Δόβα, με το 582 (ταγματάρχης Περρίδης) και 584 (ταγματάρχης Παλλαντάς) Τάγματα Πεζικού (ΤΠ), ένα λόχο ΜΑΥ, 2 πολυβόλα του 530 Λόχου, 2 πεδινά πυροβόλα των 25 λιβρών του 105 Συντάγματος Πεδινού Πυροβολικού και 2 όλμους των 4,2 in της 132ης Μοίρας Όλμων. Τα όπλα υποστήριξης είχαν τεθεί υπό τη διοίκηση του ταγματάρχη Βασιλείου Γεννημάρα. Οι πενιχρές αυτές δυνάμεις κάλυπταν την πόλη καθ’ αυτή και τη στρατηγικής σημασίας γέφυρα του ποταμού Αώου στο Μπουραζάνι.
Επίθεση
Ξημέρωναν Χριστούγεννα. Το κρύο ήταν τσουχτερό, ηπειρώτικο. Στην Κόνιτσα των 5.000 κατοίκων οι εκκλησίες λίγο πριν είχαν διαδώσει με τις καμπάνες το χαρμόσυνο μήνυμα της Γέννησης του Χριστού. Γύρω από την πόλη τα φυλάκια αγρυπνούσαν. Η 75η Ταξιαρχία απλωμένη από το Μπουραζάνι ως τα βόρεια και βορειοδυτικά της πόλης υψώματα με μόλις 1.000 άνδρες στη διάθεσή της έδινε ένα αίσθημα ασφάλειας στους κατοίκους.
Ωστόσο, μέσα στη νύχτα οι δυνάμεις του ΔΣΕ είχαν ήδη λάβει τις θέσεις τους. Πριν ξημερώσει, οι πρώτες επιθέσεις είχαν εκδηλωθεί κατά της δημοσιάς Ιωαννίνων – Καλπακίου. Τμήμα του δρόμου είχε αποκοπεί και ναρκοθετηθεί. Παράλληλα, επιθέσεις εκδηλώθηκαν στα υψώματα Βασιλικό, Πελεκάνα και Βίγλα. Παράλληλα, άρχισε να ασκείται πίεση στις δυνάμεις του Ε.Σ. στο Καλπάκι.
Στις 06.00 της 25ης Δεκεμβρίου άρχισε και η γενική επίθεση του ΔΣΕ κατά της ίδιας της Κόνιτσας. Η Ταξιαρχία του Σοφιανού, ενισχυμένη με τις δύο ορειβατικές πυροβολαρχίες και με αρκετούς όλμους, άρχισε να βομβαρδίσει τις θέσεις του 582ΤΠ στα υψώματα Προφήτης Ηλίας και Άγιος Αθανάσιος, καθώς και την ίδια την πόλη. Παράλληλα, εκδηλώθηκε επίθεση και κατά του εκτεθειμένου δεξιού της 75ης Ταξιαρχίας του 584ΤΠ τόσο στο ύψωμα Ιτιά και Τσέρνικο όσο και στη γέφυρα Μπουραζάνι, την οποία φρουρούσε ένας μόνο λόχος του 584ΤΠ.
Ο λόχος αυτός δέχθηκε την επίθεση της Ταξιαρχίας Παλαιολόγου και ύστερα από αντίσταση μιάμισης ώρας κάμφθηκε τελικά και οπισθοχώρησε. Η σημαντική γέφυρα έπεσε σύντομα και εύκολα στα χέρια των επιτιθέμενων και η πόλη αποκλείστηκε από την υπόλοιπη Ελλάδα ήδη από τις πρώτες ώρες της μάχης. Παράλληλα η πίεση επί του 584ΤΠ κατέστη σταδιακά αφόρητη και το τάγμα υποχρεώθηκε να υποχωρήσει στο ύψωμα 915. Εκεί θα έπρεπε να αμυνθεί μέχρις εσχάτων.
Τα τάγματα του Σοφιανού συνέχισαν την επίθεση και κατάφεραν να διεισδύσουν στην τοποθεσία του υψώματος 915. Η επιτυχία τους, όμως, ήταν προσωρινή. Με άμεση αντεπίθεση με τη λόγχη και τις χειροβομβίδες, οι άνδρες του 584ΤΠ ανέτρεψαν τις δυνάμεις που είχαν διεισδύσει και αποκατέστησαν το μέτωπο στο σύνολό του. Στο δεξιό της 75ης Ταξιαρχίας η κατάσταση εξελίχθηκε δυσμενέστερα για τον ΔΣΕ.
Αρχικά εκτοξεύτηκαν πολύ ισχυρές φανατισμένες επιθέσεις κατά του 582ΤΠ, που όμως αποκρούστηκαν όλες με απώλειες. Κατόπιν τούτου, οι επιθέσεις στο σημείο αυτό έπαψαν και οι επιτιθέμενοι αρκέστηκαν να παρενοχλούν τους αμυνόμενους με πυρά πυροβολικού και όλμων. Στις 12.30, καθώς η μάχη βρισκόταν στο αποκορύφωμά της τραυματίστηκε ο διοικητής της 75ης Ταξιαρχίας, ο συνταγματάρχης Δόβας. Τη διοίκηση ανέλαβε αμέσως ο ταγματάρχης Γεώργιος Παλλαντάς, διοικητής του 584ΤΠ, την οποία και διατήρησε.
Ο Παλλαντάς, κρίνοντας ότι η κατάσταση ήταν ιδιαίτερα σοβαρή στο αριστερό του πλευρό, παρέμεινε δίπλα στο σκληρά αγωνιζόμενο 584ΤΠ, και μάλιστα διανυκτέρευσε στα προκεχωρημένα χαρακώματα στο υψ. 915. Μόλις έπεσε το σκοτάδι, οι δυνάμεις του Σοφιανού εξαπέλυσαν σφοδρές νυχτερινές επιθέσεις, κυρίως κατά του 915, αλλά και του Αγ. Αθανασίου.
Όλες, όμως, οι επιθέσεις τους αποκρούστηκαν. Μετά τις 21.00 οι επιθέσεις σταμάτησαν και σχετική ησυχία επικράτησε γύρω από την πόλη. Μέχρι τότε ο απολογισμός της μάχης ήταν σαφώς υπέρ του ΔΣΕ. Είχε αποκόψει την πόλη και την πολιορκούσε ασφυκτικά.
Οι αμυνόμενοι είχαν, επίσης, υποστεί σημαντικές απώλειες ιδίως σε αξιωματικούς, οι οποίοι διοικούσαν εκ του σύνεγγυς. Συνολικά την 25η Δεκεμβρίου η 75η Ταξιαρχία είχε 12 νεκρούς (οι 2 αξιωματικοί), 40 τραυματίες (οι 5 αξιωματικοί) και 30 εξαφανισθέντες (οι 2 αξιωματικοί).
Η αρχική αποτυχία της Ταξιαρχίας του Σοφιανού να καταλάβει την πόλη προβλημάτισε την ηγεσία του ΔΣΕ, που αποφάσισε να της διαθέσει ένα ακόμη τάγμα. Έτσι, στις 26 Δεκεμβρίου παρέτασσε τα τάγματα Ερμή, Καραμπέρη, Κόλια, Ορέστη και Λάμπη.
Από την αυγή της 26ης Δεκεμβρίου, ενισχυμένες οι δυνάμεις του Σοφιανού εξαπέλυσαν νέες επιθέσεις κατά της Κόνιτσας, επικεντρώνοντας τις προσπάθειές τους στα υψ. 915 και Αγ. Αθανάσιος. Παρά τις ορμητικές τους εφόδους, δεν κατόρθωσαν να πατήσουν την αμυντική τοποθεσία των πολιορκημένων. Ωστόσο, η Μεραρχία, φοβούμενη θραύση του 584ΤΠ, διέταξε την 75η Ταξιαρχία να αποσυρθεί πίσω από το 915 και αμυνθεί άνευ ιδέας υποχωρήσεως στα υψώματα του Προφήτη Ηλία – Παναγίτσας.
Έτσι και έγινε. Αφού όλη την ημέρα απέκρουσε όλες τις εναντίον του επιθέσεις, το 584ΤΠ αποσύρθηκε μόλις έπεσε το σκοτάδι στις παρυφές της πόλης. Στις 22.00 οι δυνάμεις του ΔΣΕ επιτέθηκαν κατόπιν ισχυρής προπαρασκευής πυροβολικού κατά του κενού 915 και το κατέλαβαν αμαχητί. Νοτιότερα, όμως, η κατάσταση ήταν πολύ πιο κρίσιμη. Το 581ΤΠ επιτέθηκε, αλλά δεν κατόρθωσε να ανατρέψει τους οχυρωμένους στα υψώματα της Βίγλας αντιπάλους.
Ήδη γύρω από την Κόνιτσα είχε σχηματιστεί ένας σιδερένιος δακτύλιος και τίποτε δεν φαινόταν ικανό να σώσει την αποκλεισμένη φρουρά. Ωστόσο, οι διοικήσεις τόσο της Μεραρχίας όσο και του Β’ Σώματος Στρατού και της Στρατιάς είχαν δραστικά κινητοποιηθεί και σχεδίαζαν τη μεγάλη αντεπίθεση.
Σημαντικό ρόλο έπαιξε και η Πολεμική Αεροπορία, η οποία με συνεχείς προσβολές -όταν το επέτρεπαν οι καιρικές συνθήκες και παρά την απόλυτη ακαταλληλότητα του υλικού της- ρίχθηκε με ενθουσιασμό στη μάχη.
Οδομαχίες
Την 27η Δεκεμβρίου παρατηρήθηκε αλλαγή στον τρόπο δράσης του ΔΣΕ. Τα κύρια σημεία στηρίγματος της άμυνας της Κόνιτσας στα υψώματα Προφήτης Ηλίας και Άγιος Αθανάσιος δέχθηκαν πυρά παρενοχλήσεως μόνο. Πυρά εκδηλώθηκαν και κατά της ίδιας της πόλης με θύματα ανάμεσα στον άμαχο πληθυσμό. Καμία, όμως, επίθεση πεζικού δεν εκδηλώθηκε μέχρι τις 20.45 το βράδυ.
Την ώρα εκείνη ισχυρές δυνάμεις της Ταξιαρχίας Σοφιανού -που διέθετε πλέον 6 τάγματα- επιτέθηκαν όχι όμως κατά των υψωμάτων, αλλά κατά της ίδιας της πόλης από τα δυτικά, με ορμητήριο τα υψώματα Βάση και Πλάκα. Ένα τάγμα του ΔΣΕ κατάφερε να διεισδύσει στην πόλη και να καταλάβει αρκετά σπίτια στις νοτιοδυτικές παρυφές της.
Οι άνδρες του 584ΤΠ, πάντως, κατόρθωσαν να περιορίσουν τη διείσδυση και να κρατήσουν όλη τη νύκτα τους επιτιθέμενους υπό έλεγχο. Εκείνη τη νύκτα εντός της πόλης δόθηκαν σκληρές συγκρούσεις σώμα με σώμα. Οι αντιαρματικοί εκτοξευτές έγιναν τα αγαπημένα όπλα των πολεμιστών, αφού τα βλήματά τους γκρέμιζαν με ευκολία τους τοίχους των σπιτιών που πίσω τους κρυβόταν ο αντίπαλος.
Όλη τη νύκτα οι εκρήξεις των αντιαρματικών και των χειροβομβίδων φώτιζαν το σκοτάδι. Οι μη ικανοί για μάχη κάτοικοι της Κόνιτσας είχαν καταφύγει στις εκκλησιές και με δάκρυα προσεύχονταν. Οι υπόλοιποι βοηθούσαν με κάθε τρόπο τους στρατιώτες που πολεμούσαν.
Η 28η Δεκεμβρίου ξημέρωσε με την κατάσταση να παραμένει ευνοϊκή για τον ΔΣΕ. Η πολιορκία της Κόνιτσας συνεχιζόταν, μέρος της είχε καταληφθεί και οι πρώτες απόπειρες διάσπασης του κλοιού είχαν αποκρουστεί. Απέμενε μόνο να καταληφθεί η πόλη καθ’ αυτή.
Η 75η Ταξιαρχία, όμως, δεν ήταν αποφασισμένη να υποκύψει στη μοίρα της. Αντί να περιμένει τη νέα επίθεση των Ταγμάτων του Σοφιανού, συγκρότησε εκ των ενόντων δύο τμήματα εφόδου, τα οποία αντεπιτέθηκαν με σφοδρότητα, με σκοπό να ανακτήσουν το τμήμα της πόλης που είχε κυριευθεί από τους αντιπάλους.
Από την αυγή της 28ης τα δύο τμήματα επιτέθηκαν με αφάνταστη ορμή. Ακολούθησαν άγριες σκηνές, με φονικές οδομαχίες. Κάθε σπίτι προσεκτικά εκκαθαριζόταν με χειροβομβίδες και ριπές αυτομάτων. Ιαχές και βρισιές ακούγονταν παντού. Μέσα από τους καπνούς των εκρήξεων ξεπετάγονταν σφιχταγγαλιασμένοι αντίπαλοι, πιασμένοι στα χέρια με τα μαχαίρια. Υπήρξαν περιπτώσεις που στρατιώτης που έμεινε χωρίς πυρομαχικά άρχισε να πετροβολά τους αντιπάλους.
Αυτή τη φορά ήταν η σειρά των ανδρών του Σοφιανού να αιφνιδιαστούν. Οι δύο διμοιρίες του 584ΤΠ έκαναν καλή δουλειά. Σε σχετικά μικρό χρόνο κατάφεραν να εκκαθαρίσουν το μεγαλύτερο μέρος της πόλης που είχε κυριευτεί, εκτός από ελάχιστα σπίτια στο ΝΑ άκρο της πόλης.
Έτσι η διείσδυση στην πόλη απέτυχε, αλλά σε απάντηση ο Σοφιανός έριξε τις δυνάμεις του στην επίθεση κατά των υψωμάτων ΒΔ της πόλης, οι οποίες κατάφεραν να καταλάβουν το αντέρεισμα Μαυροβούνι ύστερα από τετράωρη μάχη.
Ο 1/582 Λόχος που κρατούσε το αντέρεισμα συμπτύχθηκε κανονικά στην κύρια τοποθεσία αντίστασης επί των υψωμάτων του Προφήτη Ηλία. Η διοίκηση της 75ης Ταξιαρχίας υποχρεώθηκε τότε να σταματήσει τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στις...

Με προσευχή απαντούν οι πιστοί στην κρίση στο Μαυροβούνιο – Χιλιάδες πιστοί στους δρόμους του Μαυροβουνίου (Βίντεο)

Με προσευχή απαντούν οι πιστοί στην κρίση στο Μαυροβούνιο – Την στήριξή τους παρέχουν Προκαθήμενοι Ορθοδόξων Εκκλησιών
*Όλοι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί ανά τον κόσμο θα πρέπει να είμαστε ενωμένοι, απέναντι στον πόλεμο ενάντια στην Ορθοδοξία. Στις προσευχές μας να ζητήσουμε ταπεινά από τον Θεό να ελεήσει τον κλήρο και τον λαό του Μαυροβουνίου και να ξεπεράσει αυτήν την δοκιμασία…
«Θα απαντήσουμε με προσευχή σε αυτή την αδικία που συμβαίνει στην Εκκλησία μας» φώναξαν πιστοί στην πρωτεύουσα του Μαυροβουνίου, Ποντγκόριτσα. 
Το νέος έτος ήρθε, με τον ίδιο τρόπο που έφυγε για τους Ορθοδόξους πιστούς του Μαυροβουνίου. Ύστερα και από την απόφαση του κοινοβουλίου της χώρας να υπερψηφίσει το νομοσχέδιο για τις θρησκευτικές ελευθερίες και τις θρησκευτικές κοινότητες, οι αντιδράσεις οξύνθηκαν τις προηγούμενες ημέρες με χιλιάδες πιστούς να κατακλύζουν τους δρόμους τόσο της πρωτεύουσας, όσο και άλλων πόλεων του Μαυροβουνίου.
«Οι συγκεντρώσεις αυτές αποδεικνύουν πως οι πιστοί θα υπερασπιστούν με όλες τους τις δυνάμεις την υπεράσπιση των ιερών της πίστεως τους. Ακόμα και οι Τούρκοι κατακτητές σεβάστηκαν την εκκλησιαστική γη κατά τους χρόνους της δουλείας», τόνισε, ο Βέλιμιρ Τζάμιτς, εκπρόσωπος της Μητρόπολης Μαυροβουνίου και Παραθαλασσίας, κατά τη διάρκεια χθεσινής συγκέντρωσης στην Ποντγκόριτσα.
Δίπλα στον Μητροπολίτη Αμφιλόχιο ο Ορθόδοξος κόσμος
«Ο νόμος για τις θρησκευτικές ελευθερίες στο Μαυροβούνιο δεν είναι δίκαιος», ανέφερε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, προσθέτοντας ότι αυτό επισήμανε και στον Πρόεδρο της χώρας Μίλο Τζουκάνοβιτς, σε επιστολή που του είχε αποστείλει πριν λίγους μήνες. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης είπε σε συνέντευξη του στον σερβικό ιστότοπο «kurir.rs» ότι η μοναδική κανονική Εκκλησία στο Μαυροβούνιο είναι η Ιερά Μητρόπολη Μαυροβουνίου και Παραθαλασσίας της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Σύμφωνα με αυτόν, ο μοναδικός κανονικός Μητροπολίτης στο Μαυροβούνιο είναι ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μαυροβουνίου και Παραθαλασσίας κ. Αμφιλόχιος και τόνισε για ακόμη μια φορά ότι η λεγόμενη «Ορθόδοξη Εκκλησία του Μαυροβουνίου» δεν θα λάβει ποτέ αυτοκεφαλία.
Και ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος, τάχθηκε στο πλευρό του Μητροπολίτη Μαυροβουνίου κ. Αμφιλοχίου, με επιστολή την οποία απέστειλε. «Οι αυξημένες υποχρεώσεις εις το Πατριάρχειον Ιεροσολύμων δεν επέτρεψαν τελικώς την εκεί επίσκεψη του Αρχιεπισκόπου Καττάρων κ. Μακαρίου, ώστε, και εμπράκτως και δια της παρουσίας του να δηλωθεί η συμπαράσταση του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων προς την Ιερά Μητρόπολη Μαυροβουνίου, προκειμένου να υπερβή τα προβλήματα, τα οποία δημιουργούν εις αυτήν οι πολέμιοι αυτής», αναφέρει μεταξύ άλλων, ενώ επιφυλλάσεται, ότι συντόμως θα αποσταλλεί η αρμόδια αντιπροσωπεία εκ μέρους του Πατριαρχείου.
Από τη πρώτη στιγμή της απόφασης τόσο η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου της Μόσχας, όσο και ο Πατριάρχης κ.κ. Κύριλλος προσωπικά, τάχθηκαν υπέρ των δικαιών του Πατριαρχείου Σερβίας στο Μαυροβούνιο.
Η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας κάλεσε όλες τις ορθόδοξες Εκκλησίες να στηρίξουν την κανονική Σερβική Εκκλησία στο Μαυροβούνιο, αναφέρει η συνοδική επιστολή που δημοσιεύτηκε σήμερα στην ιστοσελίδα του Πατριαρχείου Μόσχας. «Καλούμε όλες τις κατά τόπους ορθόδοξες Εκκλησίες να στηρίξουν την κανονική Εκκλησία στο Μαυροβούνιο. Τον κίνδυνο που την απειλεί, δεν πρέπει κανένας μας να τον αντιλαμβάνεται ως μακρινό και ξένο. Όσο προσπαθούν σήμερα να επιβάλουν στους πιστούς στο Μαυροβούνιο, αύριο μπορεί να υποστεί οποιαδήποτε Εκκλησία» τονίζει μεταξύ άλλων.
Η Ιερά Σύνοδος επίσης έκανε έκκληση προς την διεθνή κοινότητα να μην επιτραπεί η καταπάτηση των δικαιωμάτων των θρησκευτικών κοινοτήτων στο Μαυροβούνιο, υπενθυμίζοντας ότι σοβαρές παρατηρήσεις στον νέο νόμο περί ελευθερίας θρησκευμάτων νωρίτερα εξέφρασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέρ δημοκρατίας μέσω του δικαίου. «Είναι προφανές ότι αυτή η νομοθετική πράξη αγνοεί την βούληση του μεγαλύτερου μέρους των κατοίκων της χώρας. Σημειωτέον ότι η αρχή της απόσπασης των θρησκευτικών κοινοτήτων από το κράτος που τυπικά διατυπώνεται στο άρθρο 14 του Συντάγματος (Καταστατικού) του Μαυροβουνίου, καταπατείται στην πράξη βίαια από την ηγεσία της χώρας, η οποία τάσσεται ανοικτά να δημιουργήσει μια «νέα εκκλησία», η οποία θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντά της» αναφέρεται σε άλλο σημείο της επιστολής.
«Καλούμε και τους ηγέτες του Μαυροβουνίου να συνέλθουν και αντί για μυθικούς «μεγαλοσέρβους σοβινιστές» να δουν τους ορθόδοξους ως παππούδες, γονείς, αδέλφια και παιδιά τους. Είναι αδύνατον και ακατανόητο να κηρύσσουν οδηγό ξένης και εχθρικής επιρροής την κανονική Εκκλησία η οποία ενώνει τους περισσότερους κατοίκους της χώρας» καταλήγει η ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ρωσίας.
«Μεγάλη δοκιμασία περνά αυτές τις ημέρες το Πατριαρχείο της Σερβίας. Το Μαυροβούνιο, μια μικρή χώρα, παραδοσιακά συν συνδεδεμένη με τη Ρωσία, πρέπει αν αποδεχτεί ένα νόμο που δεν συνάδει με την παράδοση της Εκκλησίας. Ο Μητροπολίτης Μαυροβουνίου Αμφιλόχιος αγωνίζεται για το δίκαιο της Εκκλησίας και σε αυτό θα πρέπει να του συμπαρασταθούμε όλοι», τόνισε, στο κήρυγμά του, από την Ιερά Μονή Σρετένσκι το περασμένο Σάββατο, ο Πατριάρχης Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ.κ. Κύριλλος.
Ενότητα ζήτησαν Πατριάρχης Ειρηναίος και Αλεξάνταρ Βούτσιτς
Την ανάγκη να εξομαλυνθεί άμεσα η τεταμένη κατάσταση που παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες στο Μαυροβούνιο, τόνισαν κατά τη συνάντηση, την Τρίτη 31 Δεκεμβρίου, στο Βελιγράδι ο Πατριάρχης Σερβίας κ.κ. Ειρηναίος και ο Πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Ο κ. Βούτσιτς συνομίλησε για αρκετή ώρα με τον Προκαθήμενο της Σερβικής Εκκλησίας τονίζοντας πως αυτή τη στιγμή απαιτείται η ενότητα του Σερβικού λαού, αλλιώς οι συνέπειες από αυτή την κρίση θα μπορούσαν να γίνουν οδυνηρές.
«Είμαστε ένας λαός. Και η ιστορία έχει την δική της κρίση σε όλα αυτά που συμβαίνουν. Η κατάσταση στο Μαυροβούνιο θα πρέπει να εξομαλυνθεί άμεσα, έτσι ώστε αν βρεθεί μια θετική λύση για το καλό του λαού του Μαυροβουνίου και της Σερβίας» τόνισε σε δηλώσεις του μετά τη συνάντηση ο Μακαριώτατος.
Σε ερώτηση δημοσιογράφου αν πιστεύει πως το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε την περασμένη εβδομάδα θα εφαρμοστεί, απάντησε πως: «ελπίζω πως αυτό δεν θα συμβεί. Το λέω αυτό γιατί θα υπάρξουν αρνητικές συνέπειες.
Ο Πρόεδρος Βούτσιτς αναφέρθηκε επίσης και στη δημιουργία ενός διεθνούς φορέα που θα προασπίζει τα δίκαια του σερβικού λαού και ...