«Παπαδιαμάντη, να διαβάζεις… Παπαδιαμάντη!»

 Κάποτε, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, καθώς περιδιάβαινε την Αθήνα, βρέθηκε μπροστά σ’ ένα Εκκλησάκι.

Στην πόρτα της Εκκλησίας καθόταν ένας ηλικιωμένος Ιερέας και «τραβούσε» το κομποσχοίνι του. Είχε καλή μορφή και ο Παπαδιαμάντης, που τον απασχολούσε κάποιο πρόβλημα, θέλησε να εξομολογηθή. Ο Ιερέας τον άκουσε γιά αρκετή ώρα, χωρίς να τον διακόψει, και στο τέλος του είπε:

«Άκουσε, παιδί μου. Φαίνεσαι ανήσυχος άνθρωπος. Πρέπει να ηρεμήσεις, να γαληνέψεις. Θα σε βοηθήσει πολύ ο ...

Μεγαλούργησε, πῆρε Νόμπελ, ἀλλά ὄχι πτυχίο

Ἐκείνη τήν ἡμέρα, ὁ καθηγητής μας στά Νέα Ἑλληνικά Νῖκος Εὐθυμίου…

… ἕνας ἄνθρωπος μέ βαθειά μόρφωση, ἔντονα συναισθήματα καί καθαρός πατριώτης, μᾶς ρώτησε: «Ποιός ἀπό ἐσᾶς ἔχει διαβάσει Τζών Στάινμπεκ;»… Σήκωσα ἀμέσως τό χέρι. Μαζί μου τό σήκωσαν ὁ Φώτης Ἰωαννᾶτος, ὁ Γιῶργος Ἀγγελίδης καί ὁ Ἄγγελος Ροδίτης. Οἱ τρεῖς τους εἶχαν διαβάσει «Τά σταφύλια τῆς ὀργῆς». Ἡ ἀφεντιά μου εἶχα διαβάσει καί τό «Ἄνθρωποι καί ποντίκια»! Ὁ καθηγητής, μέ φωνή σοβαρή καί ἀργή, μᾶς εἶπε: «Σᾶς ρώτησα, ἐπειδή χθές πέθανε ὁ Τζών Στάινμπεκ!» Ἦταν 21 Δεκεμβρίου 1968 κι ἐκεῖ, σέ μιά αἴθουσα πού φιλοξενοῦσε τήν Ἕκτη τάξη τοῦ Γυμνασίου, ἀπέναντι ἀπό τό ἀρχαῖο θέατρο καί τό Μουσεῖο τοῦ Πειραιῶς, ὁ Νῖκος Εὐθυμίου καί οἱ μαθητές του ἔκαναν ἕνα φιλολογικό μνημόσυνο στόν συγγραφέα-δημοσιογράφο, πού γιά ἐμᾶς, τή νεολαία τοῦ ’60-70, ὑπῆρξε μία ἀπό τίς πιό ἰσχυρές δόσεις ρεαλισμοῦ πού μᾶς χορήγησε ἡ κοσμογονική ἐποχή μας… Ἔχω ἀκόμη τά βιβλία τοῦ Στάινμπεκ, μέ τά κλασικά τους ἐξώφυλλα, μέ σκιτσαρισμένες παραστάσεις.

Μέ εἶχε συνεπάρει ἡ δύναμη τοῦ λόγου, ἡ σκληρότητα τῆς ἀφηγήσεως, οἱ εἰκόνες, τόσο ἀντίθετες μέ τήν «παραμυθένια» εἰκόνα πού προσπαθοῦσε νά μᾶς «πουλήσει» ἡ συντηρητικότητα –μέχρι τά ἄκρα– ἐκείνης τῆς ἐποχῆς.

Ὁ Λένι, ὁ Τζώρτζ, ὁ Κέρλι, οἱ ἥρωες τοῦ «Ἄνθρωποι καί ποντίκια». Ὁ τεράστιος καί ἀλαφροΐσκιωτος Λένι καί ὁ μικρόσωμος ἀλλά «σπίρτο» Τζώρτζ, σέ μιά περιπλάνηση, σέ ἕνα ἔντυπο «ρόυντ-μούβι» μέ τά ὅλα του. Μία ταινία «στό πιάτο», ὅπως καί ἔγινε ἀργότερα. Μά καί τό ξερρίζωμα καί ἡ περιπλάνηση τῆς οἰκογένειας Τζόουντ στά «Σταφύλια τῆς ὀργῆς» εἶναι ἕνας ἀποκαλυπτικός καί «φάλτσος» ὕμνος στήν ἐσωτερική ἀμερικάνικη μετανάστευση. Βρῆκα τό βιβλίο στά 14 καί τό ξεκοκκάλισα, ἀκούγοντας στό ἠλεκτρόφωνο τόν Μπίλι Χάλεϊ!

Σάν σήμερα, λοιπόν, τίς 20 Δεκεμβρίου τοῦ 1968 πέθανε ὁ Τζών Στάινμπεκ. Καί τόν θυμήθηκα, καθώς –ὅπως κάθε χρόνο τέτοιες μέρες– «ξεσκονίζω» τήν βιβλιοθήκη μου καί...

Σαν σήμερα το 1911 πέθανε ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Vid)

¹

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης - Η φόνισσα (Διαβάζει η Κατίνα Παξινού)

Share Tweet e-mail

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης γεννήθηκε στη Σκιάθο στις 4 Μαρτίου 1851. Ήταν ένα από τα εννέα παιδιά του δάσκαλου και ιερέα Αδαμάντιου Εμμανουήλ (1817-1897) και της Γκιουλώς Μοραΐτη (1822-1896).

Έτσι, ο νεαρός Αλέξανδρος μεγάλωσε μέσα σ’ ένα κλίμα γεμάτο ευλάβεια και θρησκευτικότητα. Έμαθε τα πρώτα γράμματα στην πατρίδα του και στη Σκόπελο, φοίτησε κατόπιν στο γυμνάσιο της Χαλκίδας και ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές του σπουδές στην Αθήνα (Βαρβάκειο) με χίλιες δυο στερήσεις.

Το 1874 γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά δεν πήρε το δίπλωμά του.

Φύση ασκητική ο Παπαδιαμάντης, στα είκοσί του πήγε στο Άγιο Όρος μαζί με τον εξάδελφό του, επίσης διηγηματογράφο, Αλέξανδρο Μωραϊτίδη, για να προσκυνήσει, όπως έλεγε ο ίδιος. Πάντως, δεν έμεινε πολύ εκεί.

Γύρισε στην Αθήνα και όλη του η ζωή κύλησε λιτά και ασκητικά ανάμεσα στη βιοπάλη, τη συγγραφή και την εκκλησία. Επί χρόνια ήταν ο τακτικός ψάλτης στο εκκλησάκι του Αγίου Ελισσαίου στο Μοναστηράκι και...

Ψηφιακή κόπωση των ματιών: Πώς επηρεάζει την υγεία σας – Τί να κάνετε

            

Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων στις μέρες μας έχει καθημερινή και πολύωρη επαφή με ψηφιακές οθόνες, μέσω των πάμπολλων ηλεκτρονικών συσκευών τις οποίες χειρίζονται, όπως smartphones, tablets, Η/Υ, τηλεοράσεις κλπ.

Σύμφωνα με τελευταία έρευνα, περίπου το 65% των Αμερικανών (και κατ΄ επέκταση ένα παρόμοιο ποσοστό σε κάθε προηγμένη κοινωνία) εκδηλώνει την λεγόμενη ψηφιακή κόπωση των ματιών. Αυτή η πάθηση έχει συμπτώματα όπως ξηρά, ερεθισμένα μάτια, θολή όραση, κουρασμένα μάτια, πόνους σε αυχένα και πλάτη και πονοκεφάλους, από την πολύωρη παρακολούθηση μιας ψηφιακής οθόνης.

“Τα ανθρώπινα μάτια δεν έχουν σχεδιαστεί για να περνούν 10 έως 12 ώρες την ημέρα κοιτάζοντας σε κοντινές αποστάσεις, γι' αυτό και η ψηφιακή κόπωση των ματιών είναι ένα σχετικά νέο φαινόμενο”, είπε η δρ Jessi Lee του Park Slope Eye στο αμερικανικό δίκτυο CBS.

Τι έδειξαν οι έρευνες

Οι έρευνες έδειξαν ότι περίπου 1 στους 10 ενήλικους Αμερικανούς, που έχει συμπτώματα της πάθησης, χρησιμοποιεί συχνά και...

Φορτίζεις όλο το βράδυ το κινητό σου; Δες τι μπορεί να πάθει…

Τα σύγχρονα smartphones χρειάζονται φόρτιση μετά από μια μόλις μέρα εντατικής εργασίας…
Το βάζεις να φορτίσει και πέφτεις να κοιμηθείς. Πόσο κακό κάνει στο κινητό η ολονύχτια φόρτιση του; Ένα ερώτημα που δεν είχε απαντηθεί πότε ξεκάθαρα – μέχρι τώρα.
Πόση και τι είδους ζημιά κάνει στο κινητό να μένει στη πρίζα αφού φορτίσει; Χαλάει τη μπαταρία ή μικραίνει το μήκος ζωής του; “Το να αφήσει κάποιος το κινητό του συνδεδεμένο όλη τη νύχτα δεν είναι κακό. Δεν θα κάνει ζημιά στο κινητό σου”, λέει ο Sane Broesky, συνιδρυτής της Farbe Technik, εταιρείας με φορτιστές κινητών. “Τα τηλέφωνα πλέον είναι πραγματικά smart, και όταν φορτίσουν πλήρως σταματάνε τη παροχή του ρεύματος ώστε να μην υπερφορτίζονται.”
Αλλά η ζημιά που γίνεται στη μπαταρία;
“Η μπαταρίες λιθίου έχουν πρόβλημα όταν...

Παπαδιαμάντης: O άγιος των γραμμάτων

Έναν σχεδόν αιώνα μετά τον θάνατό του, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης αναγνωρίζεται ως ο κορυφαίος Έλληνας λογοτέχνης και το έργο του εξακολουθεί να φωτίζεται από αναρίθμητες μελέτες. Η μαρτυρική του ζωή, όμως, πέρασε μέσα στα σκοτάδια της φτώχειας, της στέρησης και του αλκοολισμού.

Eγεννήθην εν Σκιάθω την 4ην Μαρτίου του1851. Εβγήκα από το ελληνικόν σχολείον εις τα 1863 αλλά μόνον το 1867 εστάλην εις το Γυμνάσιον Χαλκίδος όπου ήκουσα την α΄ και την β΄ τάξιν. Την γ΄ τάξιν εμαθήτευσα εις Πειραιά. Είτα διέκοψα τας σπουδάς μου και έμεινα εις την πατρίδα. Κατά Ιούλιον του 1872 επήγα εις το Αγιον όρος όπου έμεινα ολίγους μήνας. Το 1873 ήλθα εις Αθήνας και φοίτησα εις την δ΄ του Βαρβακείου. Το 1874 ενεγράφην εις την φιλοσοφικήν σχολήν όπου ήκουα κατ’ εκλογήν ολίγα μαθήματα φιλολογικά, κατ’ ιδίαν δε ησχολούμην εις τας ξένας γλώσσας.

Μικρός εζωγράφιζα Αγίους, είτα έγραφα στίχους και εδοκίμαζα να συντάξω κωμωδίας. Το 1868 επεχείρησα να γράψω μυθιστόρημα. Το 1879 εδημοσιεύθη η «Μετανάστις» έργον μου εις τον Νεολόγον Κωνσταντινουπόλεως. Το 1881 εν θρησκευτικόν ποιημάτιον εις το περιοδικόν «Σωτήρα». Το 1882 εδημοσιεύθη «οι Εμποροι των Εθνών» εις το Μη Χάνεσαι, αργότερα έγραψα περί τα εκατόν διηγήματα, δημοσιευθέντα εις διάφορα περιοδικά και εφημερίδας».

Αυτό είναι ένα αυτοβιογραφικό σημείωμα, ιδιαίτερα φτωχό σχετικά με το έργο του. Ας μην ξεχνάμε, όμως, ότι ο Παπαδιαμάντης δεν είδε ποτέ όσο ζούσε ένα βιβλίο τυπωμένο με το όνομά του. Ακόμη και...

Σαν σήμερα γεννιέται ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Ο Παπαδιαμάντης γεννήθηκε στη Σκιάθο το 1851 και γονείς του ήταν ο ιερέας Αδαμάντιος Εμμανουήλ και η Αγγελική. Μεγάλωσε ανάμεσα σε εννιά παιδιά (τα δύο πέθαναν μικρά).

Τα πρώτα γράμματα τα έμαθε στο νησί του, εσωτερικός στην ...

Η Φαρμακολύτρια, Παπαδιαμάντης

     

Με αφορμή την μνήμη της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολυτρίας (22 Δεκεμβρίου) δεν μπορεί να μην μνημονεύσουμε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, ήτοι το διήγημά του για την Αγία “Η Φαρμακολύτρια” (1900).
Στο διήγημα αυτό ο μεγάλος σκιαθίτης συγγραφέας μας περιγράφει την περιπλάνησή του στις εξοχές της Σκιάθου, την επίσκεψή του στο εγκαταλελειμμένο εκκλησάκι της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας και τη συνάντησή του με την ξαδέρφη του Μαχούλα που είχε να τη δει μια εικοσαετία.
Ο συγγραφέας μας περιγράφει ένα περιστατικό από το παρελθόν, μια περίεργη «λειτουργία» που είχε τελέσει η ξαδέρφη του σ’ εκείνο το εκκλησάκι ελπίζοντας να γλιτώσει ο γιος της από τα «μάγια» του έρωτα.
Ο Παπαδιαμάντης, όπως έχει προσφυώς χαρακτηριστεί, είναι ο «πάσχων αμαρτωλός». Και αυτό είναι απόλυτα φανερό στα διηγήματά του όπου ο έρωτας είναι πάσχων και συνήθως ανεκπλήρωτος. Ο Κώστας Στεργιόπουλος μελετώντας τηΦαρμακολύτρια, όπου πρωταγωνιστεί ο ίδιος ο Παπαδιαμάντης, επεσήμανε το πάθος του Παπαδιαμάντη, ένα πάθος από το οποίο δεν θέλει να θεραπευτεί. Ο ήρωας καταφεύγει στον ναό της Αγίας Αναστασίας της «Φαρμακολύτριας», για την οποία λεγόταν ότι αν έζωνε κάποιος τον ναό της επτά φορές με σκοινί από γνήσιο κερί θα μπορούσε να λυτρωθεί από τα μάγια του έρωτος.

«Το Παράπονο» του Ελύτη

Αναρωτιέμαι μερικές φορές: είμαι εγώ που σκέφτομαι καθημερινά πως η ζωή μου είναι μία; Όλοι οι υπόλοιποι το ξεχνούν; Ή πιστεύουν πως θα έχουν κι άλλες, πολλές ζωές, για να κερδίσουν τον χρόνο που σπαταλούν;

Μούτρα. Νʼ αντικρίζεις τη ζωή με μούτρα. Τη μέρα, την κάθε σου μέρα. Να περιμένεις την Παρασκευή που θα φέρει το Σάββατο και την Κυριακή για να ζήσεις. Κι ύστερα να μη φτάνει ούτε κι αυτό, να χρειάζεται να περιμένεις τις διακοπές. Και μετά ούτε κι αυτές να είναι αρκετές. Να περιμένεις μεγάλες στιγμές. Να μην τις επιδιώκεις, να τις περιμένεις.

Κι ύστερα να λες πως είσαι άτυχος και πως η ζωή ήταν άδικη μαζί σου.

Και να μη βλέπεις πως ακριβώς δίπλα σου συμβαίνουν αληθινές δυστυχίες που...